Ziemniaki

Na południu kraju kartofle, w Wielkopolsce pyry lub pyrki czyli ziemniaki. Obecnie, zwłaszcza w Polsce nie sposób sobie wyobrazić bez ziemniaków tradycyjny obiad. W Polsce znane są zaledwie 300 lat. Podobno dotarły do nas po zwycięstwie pod Wiedniem. Za czasów saskich, kiedy to zaczęli się pojawiać niemieccy osadnicy ziemniaki zaczęły wypierać żyto i pszenicę. Niemcy nazywali je kartoflami. Bardzo szybko ziemniak stał się podstawowa potrawą biedniejszej ludności. Rozprzestrzenianiu się ziemniaka początkowo sprzeciwiał się kościół, obawiając się, że mąka ziemniaczana wyprze pszenną i przygotowane z dodatkiem takiej mąki opłatki nie będą się nadawały do celów liturgicznych. Obawy jednak okazały się niepotrzebne.

Za czasów Stanisława Augusta z ziemniaków produkowano z powodzeniem okowitę. W czasie wojen napoleońskich plantacje ziemniaków miały uratować ludzi przed głodem, gdyż zniszczone przez działania wojenne pola zbożowe nie dały odpowiednich zbiorów. Ziemniaki w naszej strefie klimatycznej mają lepsze warunki niż na południu Europy. Tam są bardziej wodniste i mdłe, natomiast w Polsce bardziej aromatyczne i jędrne.


Zdania specjalistów o ziemniakach zmieniały się, podobnie jak i moda na nie. Uważano je za pożywienie w pełni zaspokajające nasze potrzeby, za skrobiowy wypełniacz, mogący jedynie przysporzyć dodatkowych kilogramów w talii czy w biodrach. W dzisiejszych czasach uważa się, że ziemniaki zawierają małą ilość białka, ale za to wysokiej jakości, ponadto dostarczają organizmowi witamin C, Bl i PP i stanowią doskonałe źródło potasu. Ziemniaki mają także niewielkie ilości żelaza, miedzi, cynku, kobaltu i manganu. Ze względu na obecność potasu ziemniaki często stosowane są w diecie osób z dolegliwościami nerek, jednak podaje się je wówczas niesolone. Medycyna ludowa zalecała sok z surowych ziemniaków gdy dokuczały wrzody żołądka i dwunastnicy. Ziemniaki pokrojone w plastry można też przykładać na oparzenia i ugryzienia owadów.

Ziemniaki mające zielone plamy bardzo często młode i kiełkujące należy wyrzucić bądź grubo obrać, ponieważ zawierają solaninę ? trujący alkaloid, który czasami może wywołać senność lub migrenę.